Þetta er vonlaus barátta hjá þeim.
Um 25-30 stríðsmenn.
Hundrað konur og börn.
Ekki fleiri.
Stríðsmennirnir munu berjast.
- Við komumst ekki hjá því. - Nei.
Þetta gefur konum og börnum færi á að koma sér í skjól.
Eitt er víst, þeir vita af okkur.
Framlína, myndið röð!
Herdeild!
- Ragsdale! - Herra!
Undirbúðu skytturnar.
Skyttur tilbúnar!
- Gefðu merki. - Blásari!
Chiricahua-Apacharnir frá Suðurríkjunum
var síðasti ættbálkur indíána sem barðist gegn ríkisstjórn Bandaríkjanna
og verndarsvæðastefnu þeirra.
Herinn, undir stjórn Crooks hershöfðingja,
var fenginn til að brjóta mótstöðuna á bak aftur.
Þannig lauk yfirráðum Chiricahua við mexíkósku landamærin.
Þannig lauk baráttu
sem hafði geisað í Suðurríkjunum í nærri tvo áratugi.
Segðu Nan gamla að við ætlum ekki að gera þeim mein.
Við förum hvergi.
Við viljum ekki berjast.
Við komum til að fylgja ykkur á verndarsvæðið.
Segðu þínu fólki það.
Nantan Lupan vill frið við Chiricahua.
Búið á verndarsvæðinu.
Aðeins einn Chiricahua-stríðsmaður og flokkur hans börðust til þrautar.
Jafnvel hann sagðist myndi gefast upp eftir tvo mánuði.
Hann var kallaður Goyakla.
Mörgum árum áður höfðu Mexíkóarnir gefið honum annað nafn.
Geronimo.
Mánuði fyrir 22 ára afmælið mitt
fór ég til starfa í Arizona.
Þetta var fyrsta starf mitt hjá setuliðinu.
Ég þekkti sjálfan mig jafnlítið
og víðáttumikið vestrið.
Ég heiti Britton Davis.
Ég barðist með hernum gegn Geronimo.
Ég vonast til að varpa ljósi á þá ótrúlegu atburði sem ég varð vitni að
og mennina sem stóðu að þeim.
Líf mitt sem hermaður var að hefjast
og þjálfunin sem ég hafði fengið gat ekki dulið spennuna.
- Blessaður. - Velkominn. Gott að sjá félaga úr hernum.
Viský?
Nei, takk, herra.
Engin formlegheit.
Ég er ekki yfirmaður.
- En þú ert það nú líklega. - Britton Davis, annar liðsforingi.
- Til þjónustu reiðubúinn. - Gaman að kynnast þér.
Hvaðan ertu, liðsforingi?
Fæddur í Texas, nálægt Brownsville.
Texas? Ég hefði haldið að þú værir að austan!
Fékk það svona á tilfinninguna.
Ég er búinn að vera í fjögur ár í West Point.
- Señor. - Já?
Soldados vienen.
Mín fyrstu kynni af Charles Gatewood, fyrsta liðsforingja,
eru mér minnisstæð.
Stífleiki hans úr hernum, var í bland við góða mannasiði.
Á hispurslausan hátt gaf hann mér mína fyrstu skipun
sem foringja í riddaraliði Bandaríkjahers.
Ég átti að fylgja honum suður.
Við áttum að sækja Geronimo.
Hann kemur eftir nokkra daga.
Við förum að landamærunum og fylgjum honum til San Carlos.
Það eru um 120 km að landamærunum.
Nægur tími til að kynnast reiðskjótanum.
- Herra? - Já?
Bara við tveir?
Hershöfðinginn áleit að ef að við hefðum Geronimo þyrftum við ekki vernd.
Já, herra.
Lítill flokkur ógnar ekki óvinunum.
Við viljum ekki ógna Geronimo, er það nokkuð?
Nei, herra.
Liðsforinginn var fullur sjálfstrausts og vanur að kljást við Apache-indíána.
Með tímanum komst ég að því að hann var mjög dáður af jafningjum sínum
og virtur af yfirmönnum sínum.
Þarna eru landamærin, hr. Davis.
- Hvernig finnur hann okkur? - Hér eru engir nema við.
Liðsforingi?
Apache-töfralæknir.
Líklega í pílagrímsferð.
Apacharnir trúa á þennan kraft. Þetta er nokkurs konar
andi sem býr innra með þeim.
Herra, kemur Geronimo bara til okkar og gefst upp?
Hann hefur lofað því.
Chiricahuar lofa fáu, en orð þeirra standa.
Svo lengi sem þú heldur þitt.
Ég varð forvitinn þegar töfralæknirinn kom.
Gatewood var fáskiptinn maður.
Hann svaraði spurningum óreynds liðsforingja af mikilli þolinmæði.
Það sem heillaði mig mest
var samúð hans og þekking á öllu varðandi indíánana.
Þú talar ekki mikið við þá, er það?
Fyrir Apacha er þögnin mikils virði.
Það er eitthvað sem þeir læra á unga aldri.
Hjálpar þeim sem liggur í leyni og bíður.
Um hvað er hann að syngja?
Hann er að reyna að finna Geronimo.
Segir að hann verði hérna á morgun.
Á hvítum hesti.
Hjátrúarfullir, er það ekki?
Ég veðja fimm dölum að hann komi á hvítum hesti.
Bara af því að töfralæknirinn segir það?
Ég tek veðmálinu, liðsforingi.
Ein spurning.
Þetta eru Apachar sem vinna með okkur.
Hvers vegna vinna þeir fyrir herinn? Berjast gegn sínu fólki?
Ósætti ríkir milli margra Apache-flokka.
Apachar leita uppi besta bardagann.
Þannig er siðferðið hjá þeim.
Allt í lagi, ég jafna þína tvo dali
og hækka um einn.
Svona af forvitni, ertu fjölskyldumaður?
Ég á son og dóttur.
Þau eru ásamt konu minni í Virginíu.
- Þú hlýtur að sakna þeirra. - Allan liðlangan daginn.
Goyakla er á leiðinni.
Á hvítum hesti.
Þú skuldar mér fimm dali, hr. Davis.
Ég frétti að þú værir orðinn blástakkur.
Ég vildi ekki trúa því.
Nú veit ég hvar þú stendur.
Charles P. Gatewood, fyrsti liðsforingi.
Gott að sjá hinn mikla stríðsmann.
Þú talar málið vel.
Britton Davis, annar liðsforingi.
Þú ert nú undir verndarvæng Bandaríkjahers.
Við munum fylgja þér til Crooks hershöfðingja við San Carlos.
Nantan Lupan tekur þér opnum örmum.
Þeir eru ótrúlegir.
Chiricahuar eru sérstakir.
Jafnvel á meðal Apache-indíánanna.
Aðra nótt okkar á leiðinni til San Carlos gistum við í Overland
við rætur Drekafjallanna.
Daginn eftir gafst loksins tækifæri til að skrifa bréf heim.
Ég reyndi að gera lítið úr aðild minni
að handtöku Geronimos.
Tveir menn eru á leiðinni. Maður með hvítan hatt er með riffil.
Ég leita hæstráðanda.
Gatewood liðsforingi, til þjónustu reiðubúinn.
Við heyrðum að herinn væri á ferðinni með gísla.
Sérstaklega þó einn.
Joe Hawkins, fógeti í Tombstone.
Indíánarnir þarna eru handteknir.
Ég skipa þér að halda þessum gíslum þangað til við komum til baka
með liðsafla og heimild.
Þessir Apachar eru í okkar umsjá.
Handtökuheimildin er vegna morðs á hvítum borgurum,
hrossaþjófnaðar og fjandsemi. Er það ekki nógu gott handa þér?
Við viljum gera það sem er rétt og það er að hengja þá.
Ég hef skipun um að afhenda Crook hershöfðingja þá.
Bandaríkjaher þarfnast ekki hjálpar ykkar.
Liðsforingi...
Ekki ögra mér, blástakkur.
Hinn mikli Geronimo.
Í mínum augum ertu morðingjahundur.
Ég myndi halda för minni áfram, herra.
Þú virðist hafa vakið upp óvininn.
Og ég held ekki að þú viljir fara í hart við sjöttu riddaraherdeildina.
Ég skal segja þér svolítið.
Jafvel sjötta riddaraherdeildin þarf að hlýða alríkislögum.
Réttlætinu verður fullnægt
hvað sem hver segir.
Toothy.
Farðu með þá, hr. Davis.
Núna strax.
Já, herra.
Við fórum norður eins hratt og við gátum,
en burðardýrin okkar drógu mjög úr hraða okkar.
Seinnipartinn komum við auga á liðsaukann frá Tombstone.
Andspænis óvininum, sem var miklu fjölmennari,
kom Gatewood með óvenjulega lausn.
Hann skipti liði.
Hann sendi mig með hinum meðan hann og Geronimo urðu eftir.
Liðsforinginn hafði tvennt í huga.
Í fyrsta lagi, að reyna að verja okkur.
Í annan stað að missa ekki sjónar af Geronimo.
Rólegur!
Hvað sérðu, Davy?
Lítur út fyrir að þeir hafi skipt liði.
Sex eða sjö fóru til San Carlos
og tveir þangað.
Þetta minnir nú meira á aftökusveit.
Hafi þeir heimild verð ég að láta þig af hendi.
Góður sjónauki, Gatewood.
Ef að ég hræði þá í burtu
skiptirðu við mig.
Ég get ekki leyft þér að drepa þessa menn.
Þetta var gott skot.
Ekki svo, ég miðaði á höfuðið.
Við ættum að reyna að ná hr. Davis og hinum.
Er þetta nafnið þitt?
Gatewood?
Já.
Þetta er gjöf frá herdeildinni minni.
Þeim finnst þú vera góður foringi.
Nei.
Ekki foringi, heldur hermaður.
Augun þín eru betri en mín.
Blásteinn er verðmætur hjá Apache.
Þakka þér fyrir.
Kvöldið eftir komum við að herstöðinni
í San Carlos.
Þarna sá ég í fyrsta sinn Crook hershöfðingja
sem indíánarnir kölluðu Nantan Lupan, Gráa úlfahöfðingjann.
Koma okkar var mikill hernaðarlegur viðburður.
Uppgjöf Geronimos var enginn smáviðburður.
Hershöfðingi.
Til hamingju, liðsforingi.
Nantan Lupan.
Það er gott að sjá þig, Geronimo.
Ég meðtek uppgjöf þína.
Ég meðtek uppgjöf mikils stríðsmanns.
Komum, fáum okkur kaffibolla og vindil.
Við höfum um margt að tala.
Þetta er Geronimo gamli.
Gaman að sjá þig.
Þú kannast við vin minn, Al Sieber.
Já, ég var nú alltaf að vonast til að ná þér sjálfur,
en ég fæ líklega ekki tækifæri til þess núna.
- Hr. Sieber. - Liðsforingi.
Ég sé að þú ert búinn að fá kaffi og vindil.
Gatewood sagði mér frá ferð þinni frá landamærunum.
Hljómar spennandi.
Það er gott að sjá að Geronimo stendur við orð sín.
Þeir í Washington hafa skipað mér að halda þér hér í smátíma
og senda þig og flokk þinn síðan til Turkey Creek.
Við höldum rifflunum fyrir veiðar.
Já, en bara á verndarsvæðinu.
Einn foringja minna verður umsjónaraðili.
Gatewood.
Nei, því miður. Gatewood sér um herdeild.
Hann hefur skyldum að gegna hér.
Þá viljum við fá Davis.
Mér líkar hann.
Ég er viss um að hann stæði sig vel
en ég hafði einhvern reynslumeiri í huga.
Mér líkar Davis.
- Hvað heldur þú, liðsforingi? - Ég er viss um að honum er það bæði
heiður og ánægja.
Þá segjum við það.
Þið fáið fylgd nokkurra hermanna.
Þið verðið undir verndarvæng Bandaríkjahers.
Hr. Davis er ungur.
Ungur indíáni og hvítur maður, von vestursins.
Gatewood.
Þú kemur og heimsækir mig.
Það geri ég örugglega.
Ég vona að stríðunum sé lokið, vinur.
Nantan Lupan vill að Chiricahua læri að verða bændur.
Það er þeirra eina von.
Þeir verða að breytast.
Gömlu dagarnir eru horfnir.
Nantan Lupan segir að það megi enginn yfirgefa verndarsvæðið
án leyfis.
Það má hvorki drekka viský né bjór.
Þeir sem brjóta þessar reglur
verða settir í varðhald hjá hernum.
Hann vill vita hvers vegna reglurnar.
Hvers vegna á að refsa?
Hverju skiptir þótt Apache drekki? Hermenn drekka.
Nantan Lupan segir að ef Apache drekki, sláist hann.
Apache í vandræði.
Vont fyrir alla.
Vont fyrir Apache, vont fyrir hermenn,
vont fyrir hvítingja.
Af hverju refsa öllum ef Apache gera slæmt?
Það mun ekki gerast.
Það verður ekki öllum refsað fyrir mistök fárra.
Við munum ákvarða hverjir eru ábyrgir og þeim verður svo refsað.
Sex vikum eftir að ég fluttist til Turkey Creek komu Gatewood liðsforingi
og Al Sieber í heimsókn.
Sieber átti að sjá um að skrá indíána í herinn.
Halló, Mangas. Einmitt maðurinn sem ég vildi hitta.
Ég vil fá þig í herinn.
Úlfa við hlið blástakka til að hjálpa okkur að finna liðhlaupa.
Þú verður liðþjálfi, klæðist bláum jakka með röndum og færð borgað.
Ég veit ekki, Sieber.
Þú ert stríðsmaður. Þú eltir menn.
Þú gerir konuna þína og börn hreykin af þér.
Mexíkóarnir tóku fjölskyldu mína.
Kannski herinn hjálpi þér að ná henni aftur.
Ég held að ég verði bara hérna.
Þú værir líklega viljugri ef ég bæði þig að berjast.
Ríkisstjórnin hafði neytt um 500 Chiricahua
til að setjast að á litlu svæði við landamæri Turkey Creek.
Korn var ræktað, en landið var ekki gjöfult.
Chiricahuarnir urðu að treysta á hjálp frá ríkisstjórninni.
Gatewood. Þú komst að heimsækja mig.
Það er gott að sjá þig, Geronimo.
Hvernig er að vera bóndi?
Hinir sakna gamla tímans.
Ég er ekki góður bóndi, Gatewood.
Ég er kominn til að heimsækja vin minn
en ég þarf líka að spyrja þig nokkurra spurninga.
Það hefur heyrst að töfralæknir tali gegn hvíta manninum.
Að hann kalli eftir gamla stríðsmátanum.
Það var töfralæknir sem sagði
að margir fleiri myndu láta lífið í baráttunni við hvíta manninn.
Að lokum
myndum við sigra, því við myndum deyja frjálsir.
Er eina leið Apacha til að verða fráls
að deyja?
Hvaða töfralæknir er þetta? Ég ætti að tala við hann.
Athuga hvað hann er að tala um.
Þeir eru margir.
Sumir búa yfir kraftinum.
Aðrir tala bara.
Hann er stríðsmaður
fram í fingurgóma.
Berst vonlausri baráttu.
Ég kannast við það.
Tveir eldri bræður mínir og faðir minn börðust fyrir her Norður-Virginíu.
Elsti bróðir minn lést.
Faðir minn særðist og örkumlaðist.
Eftir stríðið tók hann mig afsíðis og sagði: "Þú ert tákn nýrra tíma. "
Svo sendi hann mig í herskólann.
Sá fyrsti í fjölskyldunni til að búa í Norðurríkjunum.
Ég veit hvernig það er að hata blástakka.
Við áttum góða daga fyrir komu hvíta mannsins.
Nú erum við neydd til að búa á þessum landskika.
Hvíti maðurinn skilur ekki lífshætti Apacha.
Töfralæknirinn við Cibecue er kallaður Dreymandinn.
Hann segir að látnu höfðingjarnir komi aftur.
Hann segir Apachana vera rétta eigendur landsins.
Ég ætla að fara til hans.
Ég mun hlýða á orð hans.
Í dag þegar ég talaði við Gatewood sá ég sýn.
Ég sá hest hlaupa.
Ég sá stríð.
Ekkert fékk skriffinna til að leggja sig betur fram
í málefnum indíána, en orðrómur um vandræði.
Þegar trúarleiðtogi kom fram á meðal ættbálkanna
og boðaði kenningar sem taldar voru hættulegar, var reglan sú
að láta herinn sjá um málið undir eins.
Ég er hér að skipan Crook hershöfðingja.
Nantan Lupan.
Hinir dauðu munu ekki koma ef þið eruð hér.
Ég bið þess að hvíti maðurinn fari á brott.
Dansinn er ógn við íbúa landsins.
Og þessi samkoma er ólögleg.
Ég skipa ykkur að hætta undir eins!
Hættu þessu!
Hættu! Handtakið hann!
Passið ykkur!
Þú þurftir ekki að skjóta hann, fjandinn! Ég get séð um þetta sjálfur.
- Hvað er hann með þarna? - Hann var með stein!
Hann hefur ekkert gert!
Við erum ekki að angra neinn!
Farið þið!
Látið okkur í friði!
Handtakið hann! Handtakið Geronimo!
Hvar er hjarta þitt?
Handtakið Geronimo! Handtakið hann!
- David ætlaði aldrei... - Crook hershöfðingi. Skeyti, herra.
Afsakaðu mig.
Náðu í yfirmann herliðs undir eins.
Ragsdale höfuðsmaður. Strax!
Hershöfðingi?
Geronimo hefur flúið frá Turkey Creek.
Apacharnir eru flúnir.
Það leystist allt upp við Cibecue.
Þetta er allt farið fjandans til.
Helmingur íbúanna hefur fylgt Geronimo.
Menn, konur og börn.
Láttu alla vita. Allir foringjar eiga að koma til starfa.
Já, herra.
Geronimo var fljótur að skipta hópnum upp
og hélt í áttina til Mexíkó.
Daginn eftir atburðinn við Cibecue, voru herdeidlir Crooks komnar af stað.
Leitin að Geronimo var hafin.
Staðar nem!
Snúið við!
Herra?
Ég sé þá, hr. Davis.
Haltu stöðu þinni.
Farðu rólega.
Afsakaðu, herra.
Gerum við árás?
Haltu stöðu þinni.
Liðsforingi!
Haldið stöðu ykkar!
Rólegir!
- Liðsforingi. - Staðar nem!
Hvað sem gerist þá munu Apacharnir hörfa.
Ekki láta flokkinn fylgja hratt á eftir.
Reyndu að finna þér stað til að berjast á.
Chato?
Hvern fjandinn gengur á?
Árásarflokkur, hluti af hópi Goyakla.
Apache skora á Gatewood að berjast.
Vill sýna hinum indíánunum vald sitt.
Chato.
Eigum við að gera eitthvað?
Flokkur Geronimos hafði haldið austur, í áttina að koparnámusvæðinu
neðarlega í hæðunum.
Hann endurnýjaði birgðirnar á kostnað borgaranna
sem höfðu sest að á landi indíánanna.
Þetta land tilheyrir Apache.
Þetta hefur alltaf verið Apache land.
Við höfum aldrei gert ykkur mein. Þetta er ekki réttlátt.
Hættu að væla!
Hann drepur þig hvort sem er.
Við yrkjum landið!
Hér var ekkert áður en við komum, og væri ekkert ef þið fengjuð að ráða.
Þú ert auli
en hugrakkur.
Farðu burt af landinu okkar.
Næst drep ég þig.
Staðar nem!
- Herlið, hægri snú! - Vinstri, hægri, staðar nem.
"Apachar að nafni Dandy Jim og Skip-Hey
"hafa verið fundnir sekir af herréttinum í Arizona
"um uppreisn við Cibecue Creek.
"Apachinn Dead Shot,
"liðsforingi í riddaraliðinu,
"fundinn sekur um föðurlandssvik.
"Dómurinn yfir þessum þremur föngum
"er henging. "
Er eitthvað sem þið viljið segja við mig sem prest?
Er einhver ykkar kristinn?
Nantan Lupan,
ég gef þér hattinn minn.
Kannski að konan mín og barn fái hann.
Ekki treysta hvítu mönnunum.
Hjá þeim ríkir ekkert réttlæti.
Prédikarinn hræðir mig ekki.
Hinn sanni Guð tekur á móti mér.
Þau eru þrjú.
Ökumaðurinn ætti að vera hérna nálægt.
Þeir þurftu ekki að drepa þau til að taka hestana.
Nei, þeir þurftu þess ekki.
Al Sieber hafði látið brenna fyrir sárið sem hann hlaut við Cibecue
og var kominn á bak daginn eftir.
Alls hafði hann hlotið 17 sár eftir byssur og örvar
í baráttu sinni við Apachana.
Hershöfðinginn vill að við Duchy göngum til liðs við ykkur.
Hvernig er sárið, hr. Sieber?
Hvert þeirra?
Hér, hér eða hér?
Fjandinn, ég er í fínu formi. Finn ekki fyrir þessu.
Við fundum ummerki um þá. Fjórir dauðir og hestarnir horfnir.
og stolið hestum, mat og heilmiklu af skotfærum.
Ég hugsa að ég haldi áfram að rekja slóðina þarna uppeftir.
Allt í lagi.
Hr. Davis og Mulrey liðþjálfi, þið farið með hr. Sieber.
Þið sjáið um að hann komi til baka fyrir sólarlag.
Já, herra.
Árásarflokkurinn er nærri.
Farðu og sæktu flokkinn.
Komdu með hann hingað.
Undir eins, drífðu þig.
Þið eltið þennan!
Apachinn sem við Dutchy eltum hafði stungið okkur af.
Mérfannst ég niðurlægður.
En löngu seinna ákvað ég að þetta hefði verið fyrir bestu.
Ég fer sáttur í gröfina án þess að hafa drepið indíána.
Er allt í lagi, hr. Sieber?
Við eltum þrjá og náðum nokkrum stolnum hestum.
Hr. Davis elti einn en missti sjónar á honum.
Mulrey liðsforingi, leitaðu að dauðum óvinum!
Já, herra.
Förum við yfir landamærin á morgun?
Já.
Við ættum að senda þessa njósnara heim.
Þeim er ekki treystandi þarna fyrir sunnan.
Geronimo er búinn að hræða nokkra. Þeir eru ekki vissir
um að þeir séu að gera rétt.
Ég held ekki, hr. Sieber.
Þar að auki þurfum við á þeim að halda.
Já, herra.
Þú varst líklega ekki viðstaddur þegar Dead Shot og hinir
snérust gegn okkur við Cibecue.
Það hefði ekki gerst hefði ég verið þar.
Þetta hefði aldrei farið svona, Al.
Ég veit að þér líkar ekki við mig og mér er nokk sama.
Ég veit að ég er óheflaður, á minn hátt.
Ekkert prúðmenni.
En ég held
að ég sé heiðarlegur samanborið við þig.
Ekki móðgast, liðsforingi. Ekki hafa þetta eftir mér, herra.
Mér finnst þú aumkunarverður.
Þú annt ekki málstað þínum
og þú hatar ekki þann sem þú berst gegn.
Kannski þú kennir mér að hata, Al.
Kannski, liðsforingi.
Þó svo ég hafi ekki orðið náinn vinur Al Siebers
á þeim fáu vikum sem við börðumst, lærði ég að umbera hann.
Aðeins auli myndi ekki nýta sér reynslu hans.
Á sinn hátt var hann jafn heillaður af indíánum,
og Gatewood liðsforingi.
Sjáðu til,
Apachi ríður hesti sínum þangað til hann drepst, étur hann svo og stelur öðrum.
Hesturinn er bara færanleg fæða.
Ég hef elt þá 80 km dagleið, gangandi og á hestbaki.
Þeir geta lifað á kaktus og verið vatnslausir í tvo daga.
Venjulegur hermaður myndi ekki endast í viku.
Ég heyri að þú getir rakið slóð jafnvel og Apachi.
Rétt, en ég er einn og þarf að fara yfir stórt svæði Apacha.
Crook veit að það þarf Apacha til að ná Apacha.
Hvítir geta ekki náð þeim án hjálpar.
Ef að þú lendir undir í bardaga við Apacha, geymdu þá síðustu kúluna handa þér.
Þú vilt ekki að þeir nái þér á lífi.
Þeir geta drepið þig á ýmsan máta.
Uppáhaldið þeirra er að berhátta þig, og binda þig við vagnhjól.
Síðan kveikja þeir í þér.
Ég veit að þú vilt ekki þetta stríð.
En hvíti maðurinn
gaf mér ekkert val.
Ég bið um samþykki þitt.
Þú spyrð mig um samþykki, eftirá.
Ég gerði það sem var rétt.
Nú berjumst við við Mexíkóa og hvítu mennina.
Verndarsvæðið var slæmt, en við vorum þó á lífi.
Við höfum lengi barist við Mexíkóana
og hvíti maðurinn nær okkur aldrei.
Margir Apachar munu deyja. Ég verð að senda eftir Nantan Lupan.
Við munum tala við hann. Ég bið þig um þetta.
Crook hershöfðingi og nokkrir Apacha-hermenn
fóru yfir landamærin að Embudos-gili.
Crook samþykkti að semja um skilmála, en þeir yrðu strangir.
Hann fyrirgaf Geronimo aldrei að hafa yfirgefið verndarsvæðið í Turkey Creek.
Crook hafði áfram samúð með indíánunum,
en traust hans til Geronimo var brostið.
Það er einn Guð yfir okkur öllum.
Við erum öll börn Guðs.
Ég kom ekki hingað til að hlusta á trúmál.
Þú sveikst loforð þitt.
Þú yfirgafst Turkey Creek.
Þú drapst marga hvíta menn. Þú kemur til baka.
Washington vill að þú farir til Flórída.
Þú gerir það eða ég kem aftur og berst við þig.
Nantan Lupan skilur ekki.
Hvíti maðurinn reyndi að breyta okkur.
Ykkur gekk vel að rækta korn.
Vandamálið var Geronimo.
Ég þekkti Cochise, hann var kóngur.
Hann var vitur stjórnandi.
Ég þekkti Vittorio, hann var stoltur leiðtogi.
Og ég þekki Geronimo.
Hann vill ekki vera vitur eða stjórna.
Hann vill bara berjast.
Ég átti ekki upptökin.
Herinn drap Dreymandann.
Hann bað fyrir stríði.
Ef töfralæknirinn hefði komið í friði væri hann enn á lífi.
Það er engin afsökun að berjast við Bandaríkjaher.
Herinn var hliðhollur Chiricahua.
Við vitum það báðir.
Hvers vegna er ekki pláss fyrir Apacha á öllu þessu landi?
Hvers vegna þarf hvíti maðurinn það allt?
Hversu lengi í Flórída?
Kannski tvö ár, ásamt fjölskyldum þínum.
Ég hugsa að ég geti fengið það.
Það er ekki slæmur samningur.
Margir hvítingjar vilja sjá Geronimo hengdan fyrir morð.
Ekki morð.
Stríð.
Margt slæmt gerist í stríði.
Hve marga hvíta hefurðu drepið síðan þú fórst frá Turkey Creek?
Kannski 50.
Kannski fleiri. Hversu marga Apacha hefur þú drepið?
Þú drapst konur og börn.
Þú líka.
Enginn hagnast af stríði.
Við getum búið á verndarsvæðinu.
Ég fer þangað.
Þú, Nantan Lupan,
ert mér sem bróðir.
Margt af mínu fólki vill gefast upp.
Þegar ég var ungur
komu hvítu mennirnir og vildu fá landið.
Þegar hermennirnir brenndu þorpin okkar, fluttum við til fjalla.
Þegar þeir tóku matinn okkar,
átum við þyrna.
Þegar þeir drápu börnin okkar,
áttum við fleiri.
Við drápum alla hvíta sem við gátum.
Við sultum og við drápum.
En í hjörtum okkar,
gáfumst við aldrei upp.
C. S. Fly, ljósmyndari frá Tombstone,
bað um leyfi til að fylgja Crook til Mexíkó
og taka mynd af samningsgerðinni.
Öllum til undrunar, samþykkti Crook.
Öllum til undrunar samþykktu Geronimo og Chiricahuarnir einnig.
Á einhvern dularfullan hátt, virtust þeir skynja að þessar myndir
myndu gera þá ódauðlega.
Þær eru einu ljósmyndirnar sem til eru af amerískum indíánum
í stríði.
Nana gamli og hans fólk
munu snúa aftur til Turkey Creek.
Nantan Lupan fangelsar ykkur.
Við verðum að treysta honum.
Það er engin önnur leið.
Ég kallaði hann bróður minn.
Farðu ef þú vilt. Ég hef gert upp hug minn.
Ég mun ekki gefast upp.
Ég mun berjast með þér.
En við erum fámennir.
"Þar með segi ég af mér sem yfirmaður herdeildarinnar.
"Ég hef þjónað ykkur vel, en dómgreind mín hefur verið dregin í efa.
"Ég gerði án efa mistök með því að treysta loforði Geronimos
"um að hann myndi gefast upp.
"Kannski að öðrum gangi betur.
"Sárast er að það sem þið skiljið ekki:
"Apache-fólkið
"hefur misst trúna á mig sem vin
"og ekki eiga þeir marga.
"Crook hershöfðingi í Bandaríkjaher. "
Ég neyddist til að senda þetta til Washington í gær.
Þeir samþykktu uppsögn mína
með semingi.
Nelson Miles hershöfðingi tekur við af mér.
Er ekkert hægt að gera, hershöfðingi?
Nei.
Góð starfslok fyrir hershöfðingjann sem gat ekki náð Geronimo.
Enginn vill viðurkenna
Þeir líta á herinn sem vopn.
Her sem berst gegn Apache er þeirra eina von um líf.
Einungis herinn mun vernda þá.
Já, herra.
Ég hef barist lengi við þá
og ef að ég væri einn af þeim, stæði ég líklega við hlið Geronimos
og dræpi blástakka.
En svona er ég og hefði ég val um okkur eða þá
myndi ég velja okkur.
Fjandinn, Al. Getum við ekki unnið öðruvísi?
Ég get ekki svarað þeirri spurningu. Ég er bara verkamaður.
Þrátt fyrir ósætti okkar
virti ég þig alltaf.
Og á meðan þú varst við stjórnvölinn
vann herinn verk sitt með sóma.
Herra.
Það er best ég hætti þessari vitleysu. Ég ætla að fara niður til Tucson
og detta í það.
Farðu vel með þig, Al.
Já, herra.
Nýtt starfslið fylgdi Miles hershöfðingja.
Gatewood, ég og fleiri
þurftum að þola niðurlæginguna að hafa verið teknir af bardagasvæðinu.
Það er mikill heiður að vera hér með ykkur.
Heiður að vera hér að skipan Bandaríkjaforseta.
Við þurfum að ná svikaranum og Apachanum, Geronimo.
Við munum ljúka því verki.
Við förum þó öðruvísi að en áður.
Við treystum ekki á hjálp Apache-indíána.
Þeir eru okkur ekki trúir.
Ég mun halda úti herliði, þar til sigurinn
er okkar.
Heiður þjóðar okkar verður ekki lagður að veði.
Heldur ekki heiður hersins.
Foringi.
Miles hershöfðingi sendi út sveitir eins og hann hafði lofað,
án hjálpar frá indíánunum.
Næstu mánuði leituðu þeir miskunnarlaust að indíánunum,
en eins og við mátti búast
höfðu Geronimo og flokkur hans
horfið sporlaust í fjöllum Mexíkó.
Það var sem þeir væru að eltast við anda, ekki mann.
Liðsforingi.
Ég efast um að þú njótir þess sem þú ert að fást við.
Ekki taka þetta persónulega, mér skilst að þú sért góður foringi.
Veistu hvers vegna ég kallaði á þig?
Nei, herra.
Á morgun verður gefin út ný yfirlýsing.
Hegning fyrir mótspyrnu Geronimos.
Indíánarnir á verndarsvæðinu verða sendir til Flórída.
Þar munu þeir vera þangað til Geronimo hefur náðst eða verið drepinn.
Þetta er þung refsing sem hann hefur kallað yfir fólk sitt.
Ég heyri að þið hafið verið vinir.
Vinabönd mín hafa aldrei haft áhrif á hermennsku mína.
Ég vil að þú segir meiningu þína.
Geturðu fundið Geronimo og talað við hann?
Einu sinni hélt ég það.
Núna er ómögulegt að vita.
Ég hef heyrt að hann svelti, eða næstum því.
Lifi á kaktusum og kanínum.
Ég frétti þetta frá eftirlitsstöðvunum
og 5000 flokkum sem eru dreifðir milli okkar og Sonora
að leita að...
35 indíánum, herra.
Flokkur hans verður kominn í það eftir mánuð.
Þrjátíu og fimm sveltandi Apachar.
Með allri virðingu, hershöfðingi, hví ekki að láta Mexíkóana um hann?
Hann getur ekki haldið áfram að herja yfir landamærin.
Hann hefur ekki efni á að tapa fleiri mönnum.
Núverandi stjórnarástand krefst niðurstöðu.
Ég vil að þú finnir Geronimo og bjóðir honum þetta.
Ég hef heimild til að elta hann til Suður-Ameríku ef þörf er á,
en ég vil að þessari vitleysu ljúki.
Þú færð alla þá menn sem þú þarft,
hundrað manna lið, riddaralið, vistir.
Hundrað menn duga ekki.
Hversu marga viltu?
Þrjá.
Ég vil fá að velja þá sjálfur.
Sama hvað gerist, liðsforingi,
þá átti þetta samtal sér aldrei stað.
Allar samningsviðræður við Geronimo eru trúnaðarmál.
Er það skilið?
Tvö ár í Flórída.
Tvö ár með fjölskyldum sínum.
Og þegar þeir snúa aftur til Arizona
fær hver stríðsmaður 16 hektara lands
og tvö múldýr.
Ég held að hvorki þú né ríkisstjórnin ætli sér að standa við þessi orð.
Þú sinnir þínu. Meira þarftu ekki að hugsa um.
Kanntu ritninguna, herra?
"Því að hvað stoðar það manninn að eignast allan heiminn
"og fyrirgjöra sálu sinni?"
Liðsforingi.
Þú hefur fengið þína skipun.
Gatewood valdi Chato til að fylgja honum,
ásamt mér og Al Sieber sem var leiður á starfslokunum.
Eftir að hafa elt slóð Geronimos í fjórar vikur um Sonora-fjöllin,
komum við að brenndu indíánaþorpi.
Aðkoman var ólýsanleg.
Það eru tvær látnar konur þarna.
Tvö börn.
Hirtu höfuðleðrið af þeim öllum.
Hausaveiðarar.
Yfirvöldin hérna borga 200 pesóa á mann.
100 fyrir konu
og 50 fyrir barn.
Drepa hvaða indíána sem er og segja hann vera Apache.
Ótrúlega lágkúrulegt.
Þetta hljóta að vera Texasbúar, mestu úrhrök hvítra manna.
Hvaða fólk er þetta?
Þau eru Yaqui, ekki Apache.
Veiki Yaqui-maðurinn talaði um fimm hvíta og einn indíána.
Þeir gerðu árás fyrir dögun.
Flestir karlmennirnir komust undan.
Flúðu upp í hæðirnar
og koma aftur eftir einn eða tvo daga
til að ná í fjölskyldur sínar.
Þeir búa til mikið bál og brenna líkin.
Síðan ganga þeir til liðs við annan Yaqui-ættbálk
og eignast kannski nýjar konur.
Þeir fóru í þessa átt.
Eftir veiði sína fara þeir til Soyapos
og heimta verðlaunaféð.
Þið Sieber eltið þá sem gerðu þetta.
Geronimo er hér.
Viltu leggja af stað? Ég er tilbúinn...
Þú þarft meiri hvíld.
Konurnar hafa safnað lyfjum.
Förum við í dögun?
Vertu rólegur.
Við munum ekki berjast á morgun.
Sofðu.
Krafturinn vitjaði mín. Járnhestur kemur yfir eyðimörkina.
Ég sá sýn. Járnhestur í stað Apache.
Ég hef verið hérna
í næstum tuttugu ár.
Var í stríðinu.
Sambandsforingi.
Um leið og fjandskapnum linnti
fór ég til Texas.
Komst í kast við lögin.
Kom hingað, fékk nýtt nafn.
Ný byrjun.
Eiginkona.
Fjölskylda.
En í hjarta mínu
ja, fjandinn,
þá er ég alltafTennessee-búi.
Konan mín og systur hennar
hafa vöruskipti við Apache-konurnar.
Þær koma úr fjöllunum.
Hafa gert það árum saman.
Fyrir nokkrum dögum sást Chiricahua hérna.
Hvar?
Í áttina að Montaña Avarripe.
Ég átti ekki von á mörgum Bandaríkjamönnum hérna.
- Hvaðan eruð þið? - Texas.
Ég bý í Brewster-sýslu.
Ansi langt að heiman?
Við komum hingað til að vinna fyrir okkur.
En hvað með þig, vinur?
Þú ert nú ansi forvitinn.
- Ertu lögga? - Ég? Nei, fjandinn.
Ég er á eftir skrattanum honum Geronimo.
Hélt kannski að þið hefðuð séð eitthvað sem gæti nýst mér.
Því miður, amigo.
Við höfum ekkert séð.
Apache!
Hvers vegna sestu ekki meðan við fáum okkur í glas?
Við skulum hugsa vel um þig.
Verðu mig.
Ef eitthvað gerist, skýturðu.
Og haltu áfram að skjóta.
Já, herra.
Indíáninn er með okkur.
Ekki get ég séð það.
Hann er liðþjálfi
í Bandaríkjaher.
Hver í fjandanum ert þú?
Charles Gatewood.
Liðsforingi í riddaraliðinu.
Þið eruð ekki í einkennisbúningi.
Kannski ætti hann að klæðast einum.
Ef einhver fengi þá hugdettu að flá hann
og græða aðeins á því.
Fyrir tíu dögum komum við í Yaqui-indíánaþorp.
Allir höfðu verið drepnir.
Við sáum svipað fyrir nokkru.
Það er allt á heljarþröm hérna.
Ég borga þér 100 dali
fyrir indíánann.
Gaman að eiga viðskipti við þig, hr. Gatewood.
En,
ég skipti um skoðun.
Þú aumi tíkarsonur.
Amigo.
Færðu þig, Suðurríkjastrákur.
Fjandinn.
Aldrei hélt ég að ég myndi láta lífið við að bjarga Apache-indíána.
Við náðum þeim, hr. Sieber.
Við náðum þeim öllum.
Sautján sinnum hef ég verið særður.
Í tuttugu ár hef ég elt Geronimo.
Það væri óskandi að ég lifði það af
að ljúka verkinu.
Þú þarft ekki að réttlæta neitt fyrir okkur Al.
Þú ert hugrakkur maður.
Ég var alltaf frekar óheppinn.
Ég er að hugsa um að leggja mig
í nokkrar minútur.
Aumu tíkarsynir.
Gatewood!
Ekki fleiri asna!
Komumst ekki hærra!
Chato og ég
höldum áfram einir.
Þú verður eftir hér hjá vistunum.
Já, herra.
Hef ég eitthvert val?
Þetta er skipun, liðsforingi.
Það er erfitt að koma alla þessa leið og hætta.
En einhver verður að fara til baka og segja sannleikann.
Britton,
þú ert góður yfirmaður.
Vertu heiðarlegur.
Við reynum að festa rætur hérna.
Það er erfitt.
Hvers vegna komstu með hann?
Hann er óvinur þjóðar sinnar!
Hann heldur það sama um ykkur.
Hann er hugrakkur að koma hingað. Nógu margir Chiricahua hafa látist.
Þeir létust vegna þess að hvíti maðurinn drap þá.
Hafa þeir kennt þér að ljúga, Gatewood?
Ég lýg ekki.
En sannleikurinn er sá að Miles mun elta ykkur í 50 ár.
Hann er þegar búinn að senda fjölskyldur ykkar í burtu.
Líttu í kring um þig.
Sjáðu hvað þið eruð fáir.
Ef ég held áfram að drepa hvítingja
er ég áfram Geronimo, Apache-indíáni.
Hver ert þú, Gatewood?
Bara maður, eins og þú.
Og mig langar heim.
Mig langar að hitta fjölskyldu mína.
Guð minn...
Guð minn er Guð friðar.
Guð lífs en ekki dauða.
Hvað segir þinn Guð?
Yosin er ekki meðal okkar hér á fjallinu.
Hvað segir hjarta þitt?
Stríðinu er lokið.
Ég býð þér þetta,
vegna þess að það gefur mér kraft.
Stríðinu verður að ljúka hérna.
Þegar ég var ungur, tók ég mér konu.
Við bjuggum hérna í fjöllunum.
Við eignuðumst fjölskyldu.
Mexíkósku hermennirnir myrtu hana.
Þeir drápu hana og litlu stelpurnar okkar.
Þeir drápu þær vegna þess að þær voru Apache.
Ég man þegar ég fann lík þeirra.
Ég stóð kyrr heillengi og vissi ekki hvað ég ætti að gera.
Ég átti ekki vopn
og mig langaði ekki að berjast.
Ég baðst ekki fyrir.
Ég gerði ekki neitt.
Lífið hafði engan tilgang.
Ári seinna
fékk ég vitrun um hvernig ég gæti hefnt mín.
Ég hef fengið hefnd mína.
En sama hversu marga ég drep,
get ég ekki endurheimt fjölskyldu mína.
Yosin,
Guð Apache-indíána, er Guð friðar.
Ég gaf þér bláa steininn.
Þú gefur mér þetta.
Það mun ríkja friður.
4. september, 1886,
komu Geronimo og 34 menn hans, ásamt konum og börnum,
og gáfust upp.
Þegar hann afhenti vopn sín sagði hann aðeins:
"Einu sinni fór ég um eins og vindurinn. Nú gefst ég upp. "
Hann neitaði að ræða frekar við hershöfðingjann.
Eftir að hafa fengið Geronimo til að gefast upp,
var Gatewood liðsforingi fluttur í setulið lengst norður í Wyoming.
Nálægð hans hefði minnt óþægilega á
hvernig Bandaríkjaher hafði mistekist að handsama 35 indíána.
Í staðinn fyrir að hljóta viðurkenningu fyrir hetjudáð sína
var hann dæmdur til ófrægðar.
Herra, hermennirnir eru tilbúnir.
Viðbúnir!
- Viðbúnir að stíga á bak! - Vopnin tilbúin!
Stígið á bak!
Staðar nem!
"Samkvæmt skipun frá forseta Bandaríkjanna,
"eru allir Chiricahua-hermenn handteknir
"og verða fangelsaðir í Fort Marion
"í Saint Augustine í Flórída,
"ásamt Apache-útlögunum, foringjanum Goyakla, Geronimo!
"Apache-hermennirnir frá Hvítu-fjöllum
"eiga undir eins að snúa
"aftur heim á verndarsvæðin.
"Þar eiga þeir að vera nema þeim sé veitt sérstakt leyfi til að ferðast.
"Skyldum þeirra við her Bandaríkjanna er nú lokið.
"Við þökkum þeim fyrir þjónustuna. "
Skoðun!
Safnið vopnunum!
Ég er heiðvirður. Þetta er ekki sanngjarnt.
Ég er Chato liðþjálfi, hermaður.
Seinna þennan dag, var Geronimo og mönnum hans
og öllum Chiricahua-indíánum, sem höfðu þjónað hernum dyggilega,
troðið á vagna og fluttir til Holbrook.
Þaðan færu þeir í fangelsi í Flórída.
Staðar nem!
Morgunskýrsla, herra.
Ég þarf að hitta hershöfðingjann.
Í hvaða erindagjörðum?
Það varðar hr. Gatewood.
Herra.
Ég hélt að Bandaríkjaher efndi loforð sín.
Ég hélt kannski að við værum þeir einu sem ennþá héldum loforð.
Þetta er hneyksli.
Liðsforingi.
Þú hefur meiri áhyggjur af loforði þínu við villimann
en að gegna skyldum þínum við íbúa þessa lands.
Við unnum. Það er það sem skiptir máli.
Þessu er lokið, liðsforingi.
Saga Geronimo, Apache-indíánanna, allt nema saga bændanna.
Hr. Gatewood hefði ekki viljað að ég tæki þátt í þessu.
Ég þoli ekki hugsjónamenn.
Eitthvað loðið við þá.
Ég skammast mín.
Og ég segi hér með af mér.
Fjölskyldu minni og vinum til mikilla vonbrigða,
lauk herþjónustu minni þarna.
Í gegnum árin hafa þessir atburðir
ásótt mig.
Ég lifi með minningunni um
tíma hugrekkis og grimmdar,
hetjuskapar og svika.
Og ég stend frammi fyrir þeirri staðreynd
að aldagamall lífsmáti er horfinn.
Þessi víðátta,
landið sem við sjáum,
verður aldrei það sama.
Baráttan við hvítingjana var réttlát.
Allt sem þeir sögðu mér var lygi.
Þú hjálpaðir þeim,
ég mun hata þig að eilífu.
Við erum svo fáir eftir.
Við ættum ekki hata hvern annan.
Hún er með hóstasjúkdóminn.
Hún mun deyja.
Kannski barnið líka.
Enginn veit hvers vegna Guð lét hvítu mennina taka landið okkar.
Hvers vegna þurftu þeir að vera svona margir?
Hvers vegna höfðu þeir svona margar byssur og svo marga hesta?
Í mörg ár var ég stríðsmaður frammi fyrir Guði mínum.
Engar kúlur hefðu getað drepið mig.
Það var minn kraftur...
Nú er þessu lokið.
Kannski er tíma fólksins okkar lokið.
Geronimo lifði í 22 ár í viðbót
sem stríðsfangi.
Þrátt fyrir gefin loforð,
fékk hann aldrei að snúa aftur heim.
Subtitles by Softitler